پل فولکیه در کتاب فلسفه عمومى یا ما بعد الطبیعه ترجمه دکتر یحیى مهدوى مىگوید : به نظر اسپنسر تطور عبارت است از تغیرى که بدان مجموعهاى از امور متجانس به نامتجانس یا امورى که عدم تجانس آنها کمتر است به امورى که عدم تجانس آنها بیشتر است تبدل پیدا کند حصول و وقوع این تطور نیز خود تابع دو مرحله استیکى مرحله فرق و تفصیل و دیگر مرحله جمع یا اجمال مثلا پرتپلاسم نامتفرق یعنى متجانس که اجزاى آن با هم پیوستگى ندارد به حیوان پستاندار که از اعضاى متعددى با تعقد و اندماج زیاد فرق و تفصیل تقدم پیدا کرده است و این اعضا با هم سخت پیوستگى دارند جمع و اجمال تطور حاصل مىکند همچنین یک جامعه را تطور یافته وقتى گوئیم که اعضاى این جامعه بالنسبه به اعضاى یک جامعه ابتدائى در همان حال که داراى فرق بیشتر از یکدیگر به واسطه تقسیم کار مثلا هستند پیوستگى بیشتر هم با یکدیگر دارند بازگشت به نا پیوستگى ابتدائى به نام انحلال یا اضمحلال یا فسخ جمع و اجمال خوانده شده است و نیز براى تعیین همین حرکت رجعى به سوى امر متجانس است که استاد لالاند تعبیر تطور انطوائى را پیشنهاد کرده است . به عقیده اسپنسر همینکه چند قانون علمى تحتیک قاعده کلىتر در آمد آن قاعده را باید قاعده فلسفى نامید از مقایسه اصول تکامل داروینیسم که مستقیما محصول تجربه است و علمى و زیستشناسى است با اصول تکامل هربرت اسپنسر که یک سلسله استنباطات کلىتر است از محصولات علمى مفهوم مدعاى اسپنسر روشن مىشود حقیقت اینست که همان طور که در پاورقیهاى جلد دوم اصول فلسفه گفتهایم محدود کردن الهامات فکرى بشر به آنچه که از راه حس و تجربه مىرسد مستلزم اینست که نه تنها فلسفه نداشته باشیم بلکه علم یعنى آن چیزى که اسپنسر آنرا درجه دوم معرفت نامیده است نیز نداشته باشیم تفصیل مطلب را از آنجا باید جستجو کرد خود هربرت اسپنسر متوجه شده است که تعمیم دادن تجربیات محدود زمینى به همه جهان بدون اتکا به یک قاعده غیر تجربى گزافى بیش نیست مىگوید: این حکم که بر جریان امر عالم و سیر تکاملى جهان مىکنیم البته نظر به تجارب و مشهودات ما است و تا اندازهاى صادق است که مشاهدات و تجربیات ما مىتواند فرا بگیرد یعنى راجع به جهانى است که در آن زیست مىکنیم و به حس و شهود ما در مىآید و براى مدتى از گذشته و آینده که حس و تعقل ما از روى قرائن و امارات مىتواند بر آن احاطه کند و گرنه حکم مطلق نمىکنیم (سیر حکمت در اروپا).) ح» گذشته از این که قسمت مهم این آزمایش موضوع پیشرفت اجتماعى است که از موضوع بحث فلسفه بسى دور است
+ نوشته شده در دوشنبه بیست و دوم اسفند ۱۳۹۰ ساعت 19:28 توسط سید صادق موسویان
|
